Anoreksja – od czego się zaczyna? Jakie są objawy anoreksji i przyczyny tej choroby. Gdzie szukać pomocy i jak leczyć?

Daniel Grzegorzek
Anoreksja to bardzo ciężka choroba. Leczenie anoreksji polega na łączeniu psychoterapii ze zmianą nawyków żywieniowych.
Anoreksja to bardzo ciężka choroba. Leczenie anoreksji polega na łączeniu psychoterapii ze zmianą nawyków żywieniowych. 123 RF
Anoreksja to poważny problem, dotykający zwłaszcza nastolatki. Zmagają się z nią jednak również chłopcy oraz osoby dorosłe. W artykule wyjaśniamy, co to jest, jakie są przyczyny i objawy anoreksji, a także w jaki sposób ją leczyć. Wskazujemy również różnice pomiędzy anoreksją a bulimią, a także proponujemy rozwiązanie krótkiego testu diagnostycznego.

Anoreksja to zaburzenie odżywiania, którego inna nazwa to jadłowstręt psychiczny. Choroba ta polega na restrykcyjnym ograniczaniu ilości i częstotliwości spożywania posiłków. Anorektyk dąży do uzyskania szczupłej sylwetki, lecz nigdy nie jest zadowolony z wagi swojego ciała. Odchudzanie staje się najważniejszym celem jego życia, czemu podporządkowuje niemal cały swój wolny czas.

Objawy anoreksji

Osoba cierpiąca na anoreksję ciągle myśli o tym, w jaki sposób może stracić zbędne w jej mniemaniu kilogramy. Jest w stanie w ciągu dnia nawet kilkadziesiąt razy stawać na wadze, a przed jedzeniem skrupulatnie wylicza kalorie. Zwykle spożywa jedynie najmniej kaloryczne produkty, takie jak warzywa i owoce. Rezygnuje natomiast ze wszelkiej tuczącej żywności, takiej jak tłuszcze, słodycze, ciasta, mięso, nabiał, pieczywo czy inne posiłki powstałe z mąki.

Jeżeli zdarzy się jej złamać swoje rygorystyczne postanowienia, wtedy odczuwa z tego powodu silne poczucie winy. Z czasem zaczyna jeść jedynie w samotności. Przestaje spotykać się z innymi ludźmi, rezygnuje z wszelkich imprez, a swoją rodzinę okłamuje i przekonuje, że przecież odżywia się w zdrowy sposób. Anoreksji często towarzyszy również stosowanie środków przeczyszczających, głodówek o samej wodzie, a także wyczerpujących ćwiczeń fizycznych.

Anoreksja skutkuje stopniową utratą wagi. Wskaźnik BMI osoby z tym zaburzeniem spada poniżej 17,5, co wskazuje na niedowagę, a z czasem jeszcze bardziej się obniża, aż do wychudzenia i wygłodzenia.

Osoba z anoreksją ciągle znajduje niedoskonałe elementy swojego ciała, które można by odchudzić. Nigdy nie jest zadowolona ze swojej sylwetki, dlatego kontynuuje proces odchudzania w nieskończoność. Nie potrafi spojrzeć racjonalnie na swój sposób postępowania i dostrzec zagrożeń z niego płynących. 

Warto przeczytać

Anoreksja – przyczyny zaburzenia

Przyczyny anoreksji mają głównie charakter emocjonalny. Narażone na rozwinięcie się tego zaburzenia mogą być osoby, które zmagają się z problemem niskiego poczucia wartości. Często porównują się z innymi, surowo siebie oceniają i wykazują tendencje do perfekcjonizmu, pedantyzmu oraz chcą mieć pełną kontrolę nad swoim życiem. Nie akceptują w sobie najmniejszych niedoskonałości i porównują się z innymi – zwłaszcza znanymi ludźmi ze świata mediów, mody, sportu, filmu czy show-biznesu. Mogą mieć również skłonności do depresji, kompulsywnego zachowania oraz popadania w uzależnienia.

Również przeżyte traumy oraz niewłaściwy model wychowania mogą narażać na rozwój zaburzenia, jakim jest anoreksja. Przyczyny anoreksji mają w tym przypadku związek, z tym że dziecko w swoim domu nie czuło się bezwarunkowo kochane i akceptowane. Rodzice nigdy nie byli z niego zadowoleni, dlatego ciągle musiało udowadniać im swoją wartość. Mogło w tym celu dążyć do osiągania sukcesów – np. w nauce czy sporcie. Anoreksja może rozwijać się również u osób poddawanych przesadnej kontroli, u których wzbudzano poczucie winy. Ludzie cierpiący na anoreksję zwykle wychowywali się w nadopiekuńczej lub dysfunkcyjnej rodzinie. Nie stworzono im warunków do zdrowego i bezpiecznego wyrażania trudnych uczuć, dlatego nauczyli się tłumić je w sobie.

Jak szybciej schudnąć? 7 sposobów na spalanie tłuszczu

Można również wyróżnić społeczne przyczyny anoreksji. Wiążą się one z panującym współcześnie kultem ciała, promowanym w mediach. Nastolatki chcą więc wyglądać jak ich ulubione aktorki, piosenkarki czy modelki. Próbują im dorównywać, dlatego zaczynają przesadnie się odchudzać. Nie są w stanie oprzeć się narzucanej im presji, dlatego zaczynają zachowywać się w konformistyczny sposób. Na ryzyko rozwoju anoreksji są również narażone dziewczynki z nadwagą, które z powodu swojego wyglądu były wyśmiewane przez rówieśników czy członków rodziny.

Anoreksja ma również przyczyny biologiczne. Wiążą się one zwłaszcza z uwarunkowaniami genetycznymi, zaburzeniami o podłożu hormonalnym oraz wadliwym funkcjonowaniem neuroprzekaźników w mózgu.

Anoreksja i bulimia

Anoreksja i bulimia to podobne zaburzenia odżywiania, jednak występują pomiędzy nimi pewne różnice. O ile w przypadku anoreksji mówimy o jadłowstręcie psychicznym, to bulimia jest określana jako żarłoczność psychiczna.

Osoba zmagająca się z bulimią również dąży do osiągnięcia jak najszczuplejszej sylwetki, jednak co pewien czas zdarza się jej w niezdrowy sposób objadać. Powoduje to u niej silne poczucie winy, związane z przybraniem na wadze. W związku z tym podejmuje działania, aby oczyścić swój organizm. W tym celu wymiotuje, stosuje środki przeczyszczające czy lewatywy. Ataki kompulsywnego jedzenia mają u niej podłoże psychiczne – wiążą się zwykle ze stresem, napięciem, tłumioną złością, smutkiem, zazdrością, gniewem czy innymi trudnymi emocjami.

Anoreksja – groźne objawy

Długotrwałe restrykcje żywieniowe mogą prowadzić do szeregu zmian w organizmie zaburzonej osoby. Wpływają negatywnie niemal na wszystkie układy, a zwłaszcza hormonalny, pokarmowy oraz krwionośny. Anorektyk naraża się na wystąpienie niedoborów składników odżywczych, co wywołuje nieprzyjemne objawy oraz zwiększa ryzyko poważnych chorób. W skrajnym przypadku anoreksja może doprowadzić do śmierci na skutek zagłodzenia.

Najczęstsze psychofizyczne objawy anoreksji oraz choroby nią spowodowane to: 

  • wychudzenie,
  • problemy z koncentracją,
  • bóle i zawroty głowy,
  • bladość skóry,
  • charakterystyczne meszki na skórze (lanugo),
  • zmiany próchnicze zębów,
  • osteoporoza,
  • zanik miesiączkowania,
  • anemia,
  • rozkojarzenie,
  • bezsenność,
  • drażliwość,
  • widoczne przez skórę żebra,
  • częste wahania nastrojów,
  • depresja,
  • uczucie skrajnego wyczerpania,
  • sucha skóra,
  • wypadanie włosów,
  • łamiące się paznokcie,
  • łupież,
  • zajady w kącikach ust,
  • afty,
  • częste infekcje.

Jak się leczy anoreksję?

Leczenie anoreksji polega na łączeniu psychoterapii ze zmianą nawyków żywieniowych. Konieczne może być również stosowanie leków antydepresyjnych, jeżeli osobie z anoreksją towarzyszą myśli samobójcze, depresja, lęki czy inne zaburzenia psychiczne. 

Psychoterapia w leczeniu anoreksji może być zarówno indywidualna, rodzinna, jak i grupowa. Najczęściej stosuje się techniki poznawczo-behawioralne. Pomocna może okazać się również samopomocowa grupa wsparcia, gromadząca osoby z tym problemem. W trakcie terapii osoba z anoreksją poznaje przyczyny swojego zachowania oraz ich wpływ na swoje zdrowie. Uświadamia sobie również tłumione dotychczas emocje oraz uczy się w prawidłowy sposób je wyrażać. Psychoterapeuta pomaga jej również wzmocnić poczucie wartości oraz wyzwala motywację do podjęcia zmian w swoim życiu. Dzięki uczestnictwie w procesie terapeutycznym anorektyk zmienia negatywny obraz siebie samego oraz sposób postrzegania świata. 

Anoreksja wymaga jednocześnie podjęcia współpracy z dietetykiem. Jego zadaniem jest przywrócenie w bezpieczny sposób prawidłowej wagi ciała osoby z anoreksją, a także wyrównanie powstałych niedoborów pokarmowych. 

Oblicz swoje BMI i zobacz, w jakiej normie się mieści! Nadwa...

Test na anoreksję

Podejrzewasz, że problem anoreksji może cię dotyczyć? Zachęcamy więc do rozwiązania krótkiego testu, udzielając odpowiedzi „tak” lub „nie” na każde z poniższych pytań. W przypadku co najmniej czterech odpowiedzi twierdzących warto udać się na konsultację do psychoterapeuty.

  1. Czy jesteś ciągle niezadowolona ze swojej wagi?
  2. Czy zdarza ci się kłamać swoją rodzinę odnośnie ilości lub częstotliwości jedzenia?
  3. Czy odczuwasz poczucie winy, kiedy zjesz więcej, niż planowałaś?
  4. Czy zdarzyło ci się stosować środki przeczyszczające, aby schudnąć?
  5. Czy stajesz wielokrotnie w ciągu dnia na wadze?
  6. Czy znajomi i rodzice zwracają ci uwagę, że jesteś wychudzona?
  7. Czy twoje BMI spadło poniżej wartości 17,5?
  8. Czy zdarza ci się rezygnować ze spotkań towarzyskich z powodu obawy przed namawianiem cię do jedzenia?
  9. Czy twoja skóra stała się blada i sucha?
  10. Czy zauważyłaś u siebie co najmniej jeden z takich objawów jak: zanik miesiączkowania, wypadające włosy, łamiące się paznokcie, zajady lub afty?

Dlaczego niektórym nigdy nie wychodzi odchudzanie? Dietetyk odpowiada

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3