Toksyczny związek – jego charakterystyka i objawy. Jak uwolnić się od toksycznego partnera?

Aneta Redzik
Osoba żyjąca w toksycznym związku najczęściej nie umie sama zerwać tej niezdrowej relacji, dlatego potrzebuje pomocy najbliższych i specjalisty.
Osoba żyjąca w toksycznym związku najczęściej nie umie sama zerwać tej niezdrowej relacji, dlatego potrzebuje pomocy najbliższych i specjalisty. Victoria_Borodinova (Pixabay.com)
Toksyczny związek diametralnie różni się od zdrowej relacji, która powinna zapewniać obu partnerom poczucie bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku. Związek, który jest całkowicie kontrolowany tylko przez jedną osobę, nieustannie naruszającą granice partnera nie powinien mieć racji bytu. Dlatego, jeśli nie czujesz się swobodnie i zaczynasz mieć wątpliwości, warto zastanowić się, czy Twoja relacja nie jest toksyczna. Przeczytaj, jak rozpoznać toksyczny związek.

Toksyczne relacje dotyczą zarówno związków partnerskich jak i małżeństw. Związek, w którym jeden z partnerów znosi złe traktowanie i nie chce albo nie potrafi się od niego uwolnić, można określić mianem toksycznego. Taka relacja zaniża samoocenę i działa niszcząco, a tłamszony partner często nawet nie zdaje sobie z tego sprawy.

Jak rozpoznać toksyczny związek?

Toksyczny związek można utożsamiać z nieustannym poczuciem winy – wierzymy, że nasz partner może się zmienić, że jeśli bardziej się postaramy wszystko będzie takie jak powinno, a wszelkie niepowodzenia i problemy to tylko nasza wina. Powoli tracimy poczucie własnej wartości, wybaczamy kłamstwa i upokorzenia, chwytając się nielicznych dobrych chwil. Kiedy pojawia się świadomość szkodliwości takiej relacji, odejście zazwyczaj nie jest łatwe. Ofiara jest uzależniona od dominującego partnera i nie wierzy, że zasługuje na coś lepszego.

W toksycznych związkach najczęściej tkwią osoby, których potrzeby emocjonalne nie były zaspokajane w dzieciństwie – wychowywały się w niepełnych rodzinach lub nie otrzymywały wystarczającego wsparcia i czułości. Brak wzorców prawidłowych relacji sprawia, że nie zdają sobie sprawy, że mają prawo poczucia bezpieczeństwa i akceptacji ze strony partnera. Wybierają osoby zdystansowane, niezaradne życiowo wierząc, że są w stanie zmienić rzeczywistość i to właśnie od nich zależy przetrwanie związku. Niektórzy nie są w stanie żyć poza związkiem, dlatego strach przed samotnością jest silniejszy niż sprzeciw na zachowanie toksycznego partnera.

Małżeństwo to przekleństwo? Co się zmienia po ślubie?

Po czym rozpoznać, że Twój związek może być toksyczny? Objawy charakterystyczne dla toksycznego związku to:

  • niskie poczucie własnej wartości – to efekt tego, że partner zrzuca na Ciebie winę za wszelkie niepowodzenia, umniejsza Twoje zalety i atrakcyjność,
  • szantaż emocjonalny – partner wymusza pewne zachowania odwołując się do Twojej miłości lub grożąc Ci np. odejściem,
  • brak więzi emocjonalnej – partner nie dzieli z Tobą rzeczami ze swojego życia(takimi jak: sprawy codzienne, sukcesy i porażki),
  • wywoływanie poczucia winy – partner zrzuca na Ciebie winę za wszelkie niepowodzenia,
  • uczucie samotności – partner nie daje Ci oczekiwanego wsparcia, samodzielnie rozwiązujesz problemy i organizujesz Wasze życie,
  • kłamstwa – partner kreuje swój wizerunek odsuwając od siebie całą odpowiedzialność, często kłamie i wymyśla w odniesieniu do danej sytuacji,
  • kłótnie – partner często prowokuje kłótnie, bywa agresywny i rzuca wyzwiskami,
  • przemoc fizyczna – partner stosuje wobec Ciebie przemoc fizyczną, może dochodzić do rękoczynów.

Cechy toksycznego partnera

W każdym związku zdarzają się lepsze i gorsze dni. Jednak, jeśli równowaga zostaje zaburzona, a jeden z partnerów nie czuje się komfortowo i nie ma poczucia bezpieczeństwa, związek może być toksyczny. Jak rozpoznać czy Ty lub Twój partner jesteście toksyczni?

„Przesadzasz”, „Znowu wymyślasz”. Jeśli partner lekceważy Twoje reakcje i uznaje je za nieadekwatne do sytuacji, sprawia, że zaczynasz zastanawiać się, czy nie ma racji. Z czasem zyskujesz przeświadczenie, że to, co czujesz lub robisz jest nieprawidłowe, że to Ty zawsze ponosisz winę. Takie zachowania określane są mianem unieważniania emocji.

„Kto inny by z Tobą wytrzymał?”, „Nie wiem po co z Tobą jestem”. Partner umniejsza Twoje dokonania, krytykuje, sprawia, że tracisz poczucie własnej wartości. W ten sposób uzależnia Cię od siebie i zwiększa swoją przewagę. Ocenianie tego typu jest powiązane z upokarzaniem, umniejszaniem i krytyką.

„Zgadza się, ale Ty…”, „Marnujesz mi życie”. Według partnera odpowiadasz za każdy konflikt i problem w Waszym związku, potrafi wytknąć Ci nawet najmniejszy błąd czy niepowodzenie, jednocześnie usprawiedliwiając swoje zachowania. Nigdy nie słyszysz słowa „przepraszam”. Przerzucanie winy jest charakterystyczne dla toksycznych relacji, gdzie partner nie bierze odpowiedzialności za swoje czyny.

„Żadnych tajemnic”, „Chcę iść z Tobą”. Partner stopniowo uzależnia Cię od siebie, Twoje życie toczy się wokół związku. Prywatność praktycznie nie istnieje – partner dzieli się intymnymi informacjami na Twój temat, czyta Twoją korespondencję, nie szanuje Twoich wyborów, bo lepiej wie, co jest dla Ciebie dobre. W takiej relacji strona dominująca przejmuje kontrolę nad życiem drugiej osoby tworząc silną współzależność.

„Nigdzie nie idziesz”, „Chyba oszalałaś”. Toksyczny partner wykorzystuje swoją przewagę do izolowania Cię od rodziny i przyjaciół i kontrolowania wszystkich aspektów Twojego życia. Wszystko, co robisz, robisz źle, Twoje zachowanie jest nieodpowiednie, a wszelkie potknięcia karane. Partner kontroluje Twoje wydatki i kontakty z innymi ludźmi. Dominacja w toksycznym związku oznacza wywoływanie wstydu w celu uzyskania kontroli nad drugą osobą.

„Porozmawiamy kiedy indziej”, „Wrócę jak się uspokoisz”. Partner wykorzystuje odrzucenie, żeby Cię ukarać, a Wasz związek często przechodzi „ciche dni”. Utrata bliskości i uwagi oraz brak empatii ze strony partnera dodatkowo zaniżają samopoczucie i umniejszają Twoją wartość, sprawiając że znowu czujesz się winna, nawet jeśli wina leży po stronie drugiej osoby.

Rozpoznajesz te zachowania? A może sama jesteś toksyczna? Jeśli w Twoim związku pojawiają się powyższe symptomy, warto dokładnie i na spokojnie przeanalizować relację oraz porozmawiać z kimś zaufanym, żeby określić, czy związek przechodzi kryzys czy tkwimy w toksycznej relacji, która powoli nas wyniszcza.

Czy toksyczny związek można uzdrowić?

Toksyczny związek to współuzależnienie, które należy leczyć. Destrukcyjna zależność od partnera jest niebezpieczna i może prowadzić do wyniszczenia oraz autodestrukcji. Podstawą poradzenia sobie z problemem jest uświadomienie sobie, że związek jest toksyczny, a nasza miłość to głównie uzależnienie od partnera. Trzeba także zrozumieć, że nie jesteśmy w stanie zmienić drugiej osoby i zamiast ciągle się poświęcać powinniśmy skupić się na sobie.

Toksyczny związek można przekształcić w zdrową relację, jednak wymaga to chęci i zaangażowania obu stron. Często toksyczne zachowania nie są celowe. Świadomość błędów w zachowaniu i postawie obu partnerów może pomóc w stworzeniu relacji opartej na wzajemnym zaufaniu i równości. Zmiana przekonań i postaw jest trudna i wymaga czasu, dlatego często konieczne jest zaangażowanie osób trzecich. Jeśli związek jest toksyczny, pomocna może być rozmowa z bliską, zaufaną osobą i wizyta u specjalisty – psychologa lub psychoterapeuty – który pomoże spojrzeć na związek z innej perspektywy i wskaże kierunek, w jakim powinniśmy podążać budując relację praktycznie od nowa.

Kiedy zakończyć toksyczną relację?

Toksyczny związek to przekraczanie granic fizycznych i psychicznych, wykorzystywanie i manipulowanie drugą osobą. Jeśli partner świadomie i z pełną premedytacją lekceważy potrzeby partnera i nagminnie stosuje wszelkiego rodzaju przemoc – fizyczną czy emocjonalną, nie będzie zależało mu na uzdrowieniu związku.

Toksyczny partner to osoba nabiera pewności siebie odbierając ją innym. Przejmuje kontrolę i dominuje nad słabszym psychicznie partnerem, ponieważ dzięki temu czuje się lepsza i ważniejsza. W toksycznych związkach często pojawia się chorobliwa zazdrość partnera, który chce kontrolować każdy aspekt życia drugiej osoby, izolując ją od świata zewnętrznego i uzależniając od siebie w jak największym stopniu. To właśnie dlatego przejmuje kontrolę nad wydatkami, ogranicza spotkania z przyjaciółmi czy wpływa na sposób zachowania i ubioru.

W toksycznych związkach bardzo często pojawia się problem przemocy fizycznej. Kłótnie, wyzwiska i rękoczyny są na porządku dziennym, a winą za tego typu zachowania zawsze obarczany jest stłamszony partner. Czasem uzależnienie jest tak silne, że nie wyobrażamy sobie życia bez drugiej osoby.

Toksyczny związek należy jak najszybciej zakończyć, gdy partner świadomie nami manipuluje i nie zamierza się zmieniać, ani walczyć o uratowanie związku.

Przemoc fizyczna i psychiczna charakterystyczne dla tego typu relacji to najważniejsze wskazówki by związek zakończyć. Niszczenie samooceny drugiej osoby, uzależnianie jej od siebie i nieustanne kontrolowanie każdego kroku prowadzą do wyniszczenia samej idei związku i destrukcji ofiary, która zaczyna wierzyć, że to ona ponosi pełną odpowiedzialność za zachowanie partnera.

Jesteś świadkiem przemocy w rodzinie? Oto, co możesz zrobić

Silne współuzależnienie wymaga natychmiastowego działania. Ofiara toksycznego związku najczęściej nie jest w stanie sama poradzić sobie z zaistniałą sytuacją, dlatego warto poprosić o pomoc i wsparcie najbliższych oraz specjalistę.

FLESZ: Poród i ciąża w trakcie pandemii koronawirusa

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3