Niacyna – co to jest, jakie ma działanie i jakie funkcje pełni w organizmie? Czym grozi niedobór oraz nadmiar witaminy B3?

Daniel Grzegorzek
Niacyna znajduje się w wielu pokarmach, jednak zdarza się, że wiele osób potrzebuje zażywać tabletki z tą witaminą.
Niacyna znajduje się w wielu pokarmach, jednak zdarza się, że wiele osób potrzebuje zażywać tabletki z tą witaminą. 123 RF
Udostępnij:
Niacyna, zwana jest również witaminą B3, bądź witaminą PP. Wskazujemy funkcje, jakie odgrywa w organizmie, a także skutki jej nadmiaru oraz niedoboru. Wymieniamy ponadto najbogatsze źródła pokarmowe niacyny.

Co to jest niacyna?

Niacyna to rozpuszczalna w wodzie witamina, którą po raz pierwszy opisał w 1873 roku Hugo Weidel. Nazywa się ją również kwasem nikotynowym, witaminą B3 lub PP – od angielskiego zwrotu „Pellagra-Preventing”. Kwas nikotynowy jest składnikiem dwóch enzymów (NADP oraz NAD), biorących udział w licznych procesach metabolicznych, m.in. przemianie węglowodanów, tłuszczu oraz białka.

Dowiedz się więcej:

Dla kogo jest przeznaczona witamina B3?

Witamina B3 jest w medycynie stosowana głównie do leczenia pelagry lub dislipidemii – podwyższonego stężenia LDL oraz trójglicerydów w krwi, przy jednoczesnym niskim stężeniu frakcji HDL cholesterolu. Jest przeznaczona przede wszystkim dla pacjentów z pelagrą, cukrzycą typu 2 oraz zespołem metabolicznym. Ze względu na regulację profilu lipidowego może być również podawana u chorych na schorzenia układu sercowo naczyniowego, np. miażdżycę czy chorobę wieńcową. Jej zażywanie pozwala zmniejszać ryzyko udaru mózgu oraz zawału. Niacynę poleca się ponadto kobietom w ciąży, ponieważ pomaga zapobiegać poronieniom oraz wadom wrodzonym.

Niacyna, czyli witamina PP oraz jej właściwości i rola w organizmie

Niacyna jest witaminą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania obwodowego układu nerwowego oraz pracy mózgu. Uczestniczy w procesie rozkładu oraz syntezy aminokwasów, węglowodanów oraz kwasów tłuszczowych, tworzeniu erytrocytów, a także syntezie insuliny, tyroksyny, kortyzolu oraz hormonów płciowych. Reguluje poziom cholesterolu – obniża stężenie trójglicerydów oraz frakcji LDL w surowicy krwi, a zarazem zwiększa zawartość HDL.

Witamina PP wykazuje również następujące właściwości:

  • przeciwzapalne,
  • przeciwutleniające,
  • rozszerzające naczynia krwionośne,
  • wzmagające ruchy perystaltyczne jelit,
  • pobudzające wydzielanie soków żołądkowych,
  • hamujące toksyczny wpływ leków oraz związków chemicznych,
  • poprawiające kondycję włosów i paznokci,
  • antydepresyjne.

Niacyna – zapotrzebowanie, skutki niedoboru i nadmiaru

Zalecane dobowe zapotrzebowanie na witaminę PP wynosi:

  • 16 mg dla mężczyzn,
  • 2-12 mg dla dzieci,
  • 14 mg dla kobiet
  • 17-18 mg dla kobiet w ciąży oraz karmiących matek.

Maksymalna tolerowana wartość niacyny u dorosłego człowieka jest szacowana na 35 mg na dobę.

Dowiedz się więcej:

Jakie są skutki niedoboru witaminy B3?

Niedobór niacyny wynika najczęściej z niedożywienia lub diety ubogiej w witaminę B3, alkoholizmu lub upośledzonego wchłaniania tej witaminy z przewodu pokarmowego. Głównym skutkiem niedoboru jest pelagra, czyli choroba dająca takie objawy jak m.in.:

  • zapalenie skóry,
  • biegunka,
  • osłabienie,
  • bezsenność,
  • agresja,
  • zaburzona koordynacja,
  • zgrubienie skóry,
  • otępienie,
  • zapalenie jamy ustnej oraz języka,
  • demencja,
  • paraliż kończyn.

Niedobory witaminy PP wywołują także takie skutki jak np.:

  • upośledzenie mózgu,
  • zaburzenia układu trawiennego,
  • choroby układu nerwowego,
  • zaburzony proces glikolizy,
  • spowolnienie metabolizmu i obniżona tolerancja na zimno,
  • obniżenie koncentracji,
  • stany lękowe,
  • depresja i apatia,
  • amnezja,
  • stany irytacji,
  • przewlekłe zmęczenie.

Niacyna – skutki nadmiaru

Niebezpieczny może być nie tylko niedobór witaminy B3, ale także jej nadmiar. Negatywne skutki obserwuje się w przypadku długotrwałego przedawkowywania niacyny, co prowadzi do takich zmian jak m.in.:

  • arytmia serca,
  • hiperglikemia,
  • martwica wątroby,
  • choroby skórne,
  • wysypka,
  • suchość skóry, zaczerwienienie i świąt,
  • nudności,
  • niestrawność,
  • dna moczanowa.

Źródła niacyny, czyli jakie produkty bogate są w witaminę B3?

Niacyna znajduje się w różnych produktach żywnościowych. Sporą jej zawartością mogą pochwalić się:

  • mięso i przetwory mięsne (cielęcina 6-6,5 mg/100 g, wieprzowina 3,06-7,24 mg/100 g, wołowina 3,55-6,69 mg/100 g, kurczak 2,78-12,44 mg/100 g),
  • wątróbka drobiowa (9,7 mg/100 g),
  • ziemniaki (1-5 mg/100 g),
  • ryby (łosoś 7,5 mg/100 g, makrela 8 mg/100 g),
  • soczewica (2,4 mg/100 g),
  • drożdże piekarskie (8,27 mg/100 g),
  • korzeń pietruszki (2,37 mg/100 g),
  • pieczarki (4,81 mg/100 g).

Organizm człowieka jest również w stanie samodzielnie wytwarzać niacynę w sposób endogenny. Staje się to możliwe w procesie syntezy z tryptofanu, czyli chemicznego związku organicznego zaliczanego do grupy aminokwasów białkowych.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ile pieniędzy potrzebujemy, aby wieść idealne życie?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Kobiet
Dodaj ogłoszenie