Znane kobiety Gdańska, które wyprzedziły swoją epokę. Poznaj miejsca, w których mieszkały lub pracowały [zdjęcia]

Anna SzałkowskaZaktualizowano 
Poznaj znane kobiety w historii GdańskaBohaterki tras spacerowych po Starym i Głównym Mieście, jak również Stoczni Gdańskiej to kobiety wyprzedzające swoją epokę, które potrafiły w swoich czasach wziąć życie we własne ręce i zrobić coś dla siebie i dla innych. Wśród nich znalazła się Elżbieta Koopman - Heweliusz. Johanna Schopenhauer i wiele, wiele innych. Zapraszamy do naszej galerii. Fot. A. Szałkowska/ tekst źródło: projekt Metropolitanka
Gdańsk zawsze przyciągał niezwykle kobiety. Już w przeszłości związanych było z tym miastem wiele mądrych i ambitnych pań. Dzięki projektowi „Metropolitanka”, ich herstorie (czyli historie kobiet ) mogą poznać uczestnicy spacerów zorganizowanych przez Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku. To historia o znanych kobietach w historii Gdańska, które mieszkały, pracowały i tworzyły w tym mieście.

Spacerujące po ulicach wycieczki słuchające z uwagą przewodników, turyści zadzierający głowy w poszukiwaniu detali architektonicznych nie są w Gdańsku wyjątkowym zjawiskiem. To nasza codzienność. Mieszkamy w końcu w pięknym mieście, które słynie z barwnej, wielowiekowej historii. A ludzie z całego świata chcą ją poznać. Od 2013 roku w sezonie letnim można brać udział w spacerach i posłuchać opowieści o kobietach związanych z Gdańskiem. Spacery te zainteresowały nie tylko turystów, ale i samych mieszkańców, bo nagle okazało się, że nie znamy zbyt dobrze kobiecego, bardzo istotnego kawałka dziejów swojego miasta.

Bohaterki tras spacerowych po Starym i Głównym Mieście, jak również Stoczni Gdańskiej to kobiety wyprzedzające swoją epokę, które potrafiły w swoich czasach wziąć życie we własne ręce i zrobić coś dla siebie i dla innych. Uczestnicy spacerów przechadzali się znanymi uliczkami, ale zatrzymali przy kamienicach, skwerach, budynkach, o których nikt wcześniej raczej nie pisał w przewodnikach turystycznych.

Znane kobiety Gdańska - projekt Metropolitanka

Na szczęście, dzięki projektowi Metropolitanka Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku, to się zmienia. I mieszkańcy, i turyści zaczęli poznawać gdańskie prekursorki, działaczki polonijne, a także kobiety pracujące w Stoczni Gdańskiej, działaczki strajkowe i przedstawicielki „Solidarności”.

To gdańszczanki, ale również kobiety z Gdańskiem związane działalnością lub swoimi dziełami, które w tym mieście stworzyły. Gros pracy w ich zebranie włożyły twórczynie projektu: Barbara Łucja Borowiak, Dominika Ikonnikow, Grażyna Knitter, Monika Kwiatkowska, Anna Miller, Anna Urbańczyk, Irena Wojcieszak, Anna Zielińska oraz Alicja Żarkiewicz, a także Kasia Majchrowska, Marta Tymińska i Agata Włodarczyk.

W ubiegłym roku zrealizowano 85 spacerów. Wzięło w nich udział 1 127 osób. Na terenie Głównego i Starego Miasta szlakami Prekursorek i Działaczek Wolnego Miasta Gdańska oprowadzono 170 osób podczas 21 spacerów. Szlakami kobiet w Stoczni Gdańskiej wędrowało 957 osób podczas 64 spacerów.

Znane kobiety w historii Gdańska Nasze prekursorki

Wiele osób słyszało o Janie Heweliuszu, gdańskim astronomie, matematyku i konstruktorze instrumentów naukowych. Mniej na kartach historii pisano o Elżbiecie Koopman - Heweliusz. A przecież była nie tylko żoną swojego męża, ale i jego najlepszą asystentką, która wykonywała w XVII wieku na równi z mężem skomplikowane obliczenia i dokonywała korekty jego prac. Oprócz zadań i pasji do astrologii, jakie dzieliła z mężem, zarządzała browarem należącym do rodziny Heweliuszów, pełniła też rolę matki i gospodyni. Mieszkali naprzeciwko Ratusza Staromiejskiego, przy ul. Korzennej, w kamienicach, które już nie istnieją. Dzisiaj stoi tam pomnik Jana Heweliusza, Elżbieta ma swoje miejsce... podczas spacerów.

Z ulicą Św. Ducha 111 związana jest Johanna Schopenhauer, w kamienicy zwanej Domem pod Żółwiem się bowiem urodziła. Była literatką, autorką ponad 20 powieści, które w XIX wieku cieszyły się dużą popularnością. Jej najbardziej znanym dziełem są „Gdańskie wspomnienia młodości”. Po pierwszym rozbiorze Polski rodzina znanego filozofa wyjechała z Gdańska, ale miasto pozostało obecne w ich życiu. Matka Artura Schopenhauera prowadziła w Weimarze salon literacki, w którym gościła między innymi Wolfganga Goethego.

Wspaniała jest historia Ireny Nadolnej - Szatyłowskiej, która wylądowała w 1958 roku szybowcem w obrębie ulic Rajskiej i Gnilnej w Gdańsku podczas pierwszomajowych uroczystości. Przedtem przeleciała nim nad tłumem zgromadzonym w okolicy Błędnika. W 1964 roku jako pierwsza kobieta zdobyła licencję sędziego żużlowego. Wyznawała i co istotne żyła zgodnie z zasadą „Nie prześpij czasu, on tak szybko ucieka”.

Przy Ogarnej 89 w Gdańsku mieszkała wraz z siostrą i rodzicami (mieli tam drukarnię) Wanda Czyżewska, kolejna bohaterka spacerów. Była założycielką tajnej szkoły polskiej, działaczką gdańskiego Towarzystwa Polek, pierwszej organizacji kobiecej w Gdańsku. Organizowała dyskusje o literaturze polskiej i pomagała w druku polskich książek. Miało to szczególne znaczenie w silnie zgermanizowanym w czasach bohaterki Gdańsku.

Z kolei z Kaplicą Królewską na ul. św. Ducha w Gdańsku związana jest Hanna Żelewska, założycielka Polskiej Misji Dworcowej, której wolontariuszki pomagały młodym dziewczętom przybyłym ze wsi do miasta znaleźć pracę i schronienie. Wykładała język francuski i niemiecki.

Targ Węglowy łączymy ze Stanisławą Przybyszewską, poetką i dramatopisarką, która zamieszkała w Gdańsku w 1923 roku. Napisała w tym mieście swoje najważniejsze dramaty „Sprawa Dantona”, „Dziewięćdziesiąty trzeci” oraz nieukończony „Thermidor”.

Nad Kanałem Raduni przy Wielkim Młynie mieszkała Clara Stryowska-Baedeker, która urodziła się w 1857 roku. Ukończyła wyższe studia medyczne, uczestniczyła też w reformie kobiecego stroju, który - głównie z uwagi na gorsety - był niebezpieczny dla zdrowia kobiet. Opracowywała dla pań strój wygodny do ćwiczeń gimnastycznych.

Przy Długim Targu nr 18 dawniej mieściła się centralna świetlica Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku. Przychodzono tam na polskie spektakle, koncerty, spotkania okolicznościowe, na kawę i ciasto czy poczytać polską gazetę. Maria Krzyżowska prowadziła świetlicę przy ul. Długi Targ oraz pełniła rolę sekretarki i organizatorki planu zajęć w innej świetlicy na Starym Mieście.

Znane kobiety Gdańska, które wyprzedziły swoją epokę. Poznaj...

Znane kobiety Gdańska - Kobiety w stoczni

Na czym polegała praca suwnicowej? Jaką rolę odgrywały kobiety w strajkach? Czy bycie robotnicą było powodem do dumy? Odpowiedzi na te pytania można było poznać na spacerze po Stoczni Gdańskiej. A także poznać historie Anny Walentynowicz, Aliny Pienkowskiej, Henryki Krzywonos, Joanny Dudy-Gwiazdy i Maryli Płońskiej oraz pracownic: suwnicowych, sprzątaczek, lekarek, pielęgniarek, kucharek, które wraz z kolegami budowały statki i tworzyły potęgę stoczni.

- Podczas spacerów po stoczni- trasy pracowniczej - pokazujemy dzień pracy pracownicy w Stoczni - tłumaczy Anna Urbańczyk z Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku i jedna z pań zaangażowanych w projekt Metropolitanka. - Oprowadzają też byli pracownicy i pracownice. Z jednej strony obalamy mit, że był to męski za-wód, bo 1/3 załogi były to kobiety. Z drugiej strony pokazujemy codzienne życie, jak obiad w stołówkach i ich ranking, stoczniowe miłości, uroczystości w zakładzie. Pokazujemy też zabezpieczenia socjalne, jakie w czasach świetności stoczni miały rodziny np. zakładowe przedszkole, żłobek, autobus dowożący karmiące matki, kolonie dla stoczniowych dzieci. Życzymy dzisiejszym rodzicom takich rozwiązań!

Znane kobiety Gdańska - W tym roku też idziemy na spacer

Spacery Metropolitanki są bardzo lubiane i wysoko oceniane, bo obfitują w ciekawostki, anegdoty, emocje i her-storie.

- Projekt Metropolitanka realizujemy od 2010 r., Gdańsk starał się wtedy o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury i szukaliśmy projektów organizowanych z mieszkankami i mieszkańcami Gdańska oraz poruszających tematykę społeczną - dodaje Anna Urbańczyk. - W ten sposób zebrała się projektowa Społeczna grupa herstoryczna Metropolitanka. Od 2013 r. organizujemy spacery szlakami kobiet, jako jedno z pierwszych w Polsce miast. Wraz ze Stowarzyszeniem Arteria stworzyłyśmy pierwszą w Polsce aplikację mobilną do herstorycznego zwiedzania Stoczni. Jest ona bezpłatna, w polskiej i angielskiej wersji językowej i nosi tytuł... Stocznia jest kobietą.W tym roku w sezonie także będziemy bezpłatnie oprowadzać po Gdańsku szlakami kobiet. Co istotne, będzie można dołączyć do naszego grona przewodników i przewodniczek. Wiosną zapraszamy na nasz bezpłatny, herstoryczny kurs przewodnicki (więcej informacji w Instytucie Kultury Miejskiej). Szczególnie zapraszamy osoby, które były związane i pracowały w Stoczni. Interesują nas też (wypożyczamy je, za zgodą archiwizujemy) pamiątki, zdjęcia, materiały archiwalne z pracy w Stoczni i kobiet w zakładzie. Chcemy angażować się też w działania Stulecia praw wyborczych kobiet obchodzone w tym roku.

WIDEO:Gdańsk w liczbach

Wideo

Materiał oryginalny: Znane kobiety Gdańska, które wyprzedziły swoją epokę. Poznaj miejsca, w których mieszkały lub pracowały [zdjęcia] - Dziennik Bałtycki

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 2

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

C
Clara

Clara Stryoska Baedeker mieszkała nad Kanałem Raduni NIE przy Wielkim Młynie, ale na ZAROŚLAKU

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3