Olej palmowy: właściwości i zastosowanie. Olej palmowy a kokosowy, który z nich jest zdrowszy?

Justyna Śmigaruk
Do produkcji niektórych kosmetyków używa się oleju palmowego. silviarita Pixabay.com
Olej palmowy to jedna z kontrowersji naszych czasów. Jest potępiany przez zwolenników zdrowego żywienia i osoby, którym zależy na ochronie środowiska naturalnego. Z drugiej strony, może stanowić wartościowy składnik diety i kosmetyków. Jakie są właściwości oleju palmowego oraz na czym polega związany z nim problem?

Olej palmowy pozyskuje się z nasion i miąższu rośliny nazywanej olejowcem gwinejskim. Potoczna nazwa tej rośliny to palma olejowa. Pochodzi ona z Afryki, występuje także na Madagaskarze. Uprawia się ją głównie w tych strefach świata, gdzie panuje klimat równikowy. Oprócz krajów afrykańskich palmę olejową uprawia się także w Malezji, Indonezji, Ekwadorze, Kolumbii. Największą produkcję oleju palmowego obserwujemy w Malezji I Indonezji. W ostatnich latach dużo mówi się o destrukcyjnym wpływie tej produkcji na przyrodę obu państw.

Jak pozyskuje się olej palmowy?

Olej palmowy pozyskuje się z plantacji palmy olejowej, zajmujących ogromne powierzchnie. Olej palmowy jest wszechstronnie występującym składnikiem. Stanowi dodatek ponad połowy produktów dostępnych w sklepach spożywczych, wykorzystuje się go także w produkcji kosmetyków, smarów, świec. Wykluczenie go w całości ze swojego życia jest dość trudne, choć coraz więcej osób stara się to zrobić z przyczyn etycznych.

Olej palmowy pozyskuje się z nasion i miąższu rośliny nazywanej olejowcem gwinejskim.
Olej palmowy pozyskuje się z nasion i miąższu rośliny nazywanej olejowcem gwinejskim. feelphotoz Pixabay.com

Właściwości oleju palmowego

Olej palmowy składa się w kwasów tłuszczowych oraz estrów glicerolu. Jego głównym składnikiem, stanowiącym nawet do 50%, jest kwas palmitynowy. Na drugim miejscu znajduje się kwas oleinowy. W postaci nierafinowanej olej palmowy zawiera też witaminę E. Proces rafinowania niestety prowadzi do jej zniszczenia.

Olej palmowy należy do tłuszczów utwardzonych. W związku z tym zawiera tłuszcze trans, działające niekorzystnie na zdrowie. Tłuszcz palmowy poddany utwardzaniu często jest dodatkiem słodyczy, można go także kupić w postaci czystej (np. jako kostkę do smażenia). Zawarte w tak przetworzonym oleju tłuszcze trans mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów. Olej palmowy rafinowany i utwardzany ma biały kolor i zwartą konsystencję. Nie każdy olej rafinowany musiał też zostać poddany procesowi utwardzania. Niestety, oba te procesy niszczą zawarte w nim składniki odżywcze i sprawiają, że spożywanie go przyczynia się do rozwoju chorób krążenia.

Cennym składnikiem diety może być za to olej palmowy nierafinowany. Można go poznać po szczególnej, pomarańczowej barwie i płynnej konsystencji. Zawiera liczne karoteny oraz witaminę E, czyli witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. W jego składzie znajdują się także przeciwutleniacze. Dostęp do nierafinowanego i nieutwardzanego oleju palmowego jest jednak ograniczony - do konsumenta trafia on przeważnie w postaci rafinowanej i częściowo lub całkowicie utwardzonej.

Warto przeczytać

Zastosowanie oleju palmowego w kuchni

Olej palmowy jest powszechnie stosowany w produkcji żywności na przemysłową skalę. Znajduje się w chipsach, słodyczach (np. gotowych ciastkach), większości margaryn. Co ciekawe, można się na niego natknąć również w paczkowanym pieczywie, mrożonej pizzy, gotowych lodach i zupkach chińskich.

Czy czysty olej palmowy nadaje się do smażenia? Z technicznego punktu widzenia nadaje się on do smażenia każdego typu, także do smażenia głębokiego oraz do pieczenia. Co ciekawe, olej palmowy nie jełczeje. Smażenie na nierafinowanym i nieutwardzanym oleju palmowym nie jest złym wyborem. Niestety, w większości przypadków przeznaczony do smażenia olej jest dostępny w formie utwardzonej.

Olej palmowy a kokosowy - który z nich wychodzi obronną ręką z tego porównania? Ze względów zdrowotnych, a także ekologicznych wygrywa olej kokosowy. Jedynie ekonomia przemawia na rzecz oleju palmowego, który jest dużo tańszy. Trudno jest też porównywać ze sobą te dwa oleje ogółem - wiele zależy od tego, czy zostały poddane procesowi rafinowania i utwardzania.

8 najskuteczniejszych składników kosmetycznych do pielęgnacji twarzy

Olej palmowy w kosmetykach

Olej palmowy to nie tylko zastosowania spożywcze. Powszechnie wykorzystuje się go w produkcji kosmetyków - mydeł, szminek, kredek do oczu czy konturówek do ust, szamponów, kremów, podkładów. Skąd ta popularność? Olej palmowy wykazuje wyraźne działanie nawilżające i oczyszczające. Nieprzetworzony olej palmowy zwalcza też wolne rodniki, odpowiedzialne między innymi za procesy starzenia się skóry.

W przypadku takiego produktu jak olej palmowy, cena skłania też do wykorzystywania go w przemyśle poza spożywczym. To główny składnik wielu smarów oraz świec z wosku palmowego.

Olej palmowy i jego zła reputacja

Olej palmowy to produkt niezaprzeczalnie kontrowersyjny. Od kilku lat toczy się społeczna debata nad zasadnością jego stosowania. Nierafinowany i nieutwardzany olej palmowy jest zdrowym składnikiem diety, a w kosmetykach wykazuje bardzo korzystne działanie. Skąd więc te wątpliwości? Ich przyczyną jest proces pozyskiwania oleju.

Niestety, pod uprawy oleju palmowego w Indonezji i Malezji wypala się ogromne połacie lasów deszczowych. To powoduje wzmożoną emisję gazów cieplarnianych, a także zniszczenie lokalnego ekosystemu i siedlisk mnóstwa zwierząt, także zagrożonych wyginięciem. Powstałe w procesie wypalania, a następnie uprawy odpady powodują liczne szkody zdrowotne także dla zamieszkujących te tereny ludzi. Za tanim olejem palmowym kryje się więc zniszczenie środowiska i ogrom cierpienia.
Z drugiej strony, produkcja oleju palmowego to jeden z nielicznych sposobów na utrzymanie gospodarki wspomnianych krajów.

Czy mimo wszystko należy zrezygnować z oleju palmowego? Odpowiedzią jest olej z certyfikatem RSPO, który obecnie stanowi zaledwie 10% oleju palmowego wykorzystywanego na świecie. Na szczęście coraz więcej firm świadomie wspiera produkcję oleju w sposób zrównoważony, oszczędzający ekosystem.

Olej rzepakowy, sezamowy, kokosowy, a może oliwa z oliwek? Jaki tłuszcz wybrać i do czego?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3