Bullying – agresja dzieci wobec rówieśników. Psycholog wyjaśnia, kto najczęściej pada ofiarą takiej przemocy i jakie są tego skutki

Katarzyna Dębek
Katarzyna Dębek
Bullying to przemoc psychiczna i fizyczna wymierzona przez dzieci w kierunku ich rówieśników. Objawia się długotrwałym działaniem zmierzającym do wykluczenia ich ze społeczności szkolnej lub grupy rówieśniczej.
Bullying to przemoc psychiczna i fizyczna wymierzona przez dzieci w kierunku ich rówieśników. Objawia się długotrwałym działaniem zmierzającym do wykluczenia ich ze społeczności szkolnej lub grupy rówieśniczej. LSOphoto/Getty Images
Udostępnij:
Bullying to jedna z form przemocy w szkołach, która dotyka dzieci w różnym wieku. Jego nazwa w języku angielskim oznacza tyranizowanie, zastraszanie, znęcanie się. Osoba, która padła ofiarą takiego nękania, może mieć obniżoną samoocenę, zaburzenia lękowe, nerwice i depresję. Bullying jest również przyczyną wielu samobójstw.

Spis treści

Czym jest bullying?

Bullying to przemoc psychiczna i fizyczna wymierzona w słabszych, która niestety jest częsta wśród dzieci i zwykle skierowana w rówieśników lub osoby młodsze. Objawia się długotrwałym działaniem zmierzającym do wykluczenia ich ze społeczności szkolnej lub grupy rówieśniczej. Ofiary takiej przemocy są obrażane i poniżane przez innych. Często dochodzi również do agresji fizycznej, czyli popychania, bicia, kopania, niszczenia rzeczy poszkodowanego.

Można wyróżnić kilka rodzajów tego zjawiska:

  • Bullying bezpośredni – to agresywne działania skierowane przeciwko jednemu dziecku lub grupie osób, które wyróżniają się na tle społeczności szkolnej (np. mniej zamożni uczniowie, osoby dobrze uczące się). Takie zachowania powtarzają się przez dłuższy czas i przybierają formę zastraszania, wyzwisk, nękania czy przemocy fizycznej.
  • Bullying pośredni – to oczernianie drugiej osoby za jego plecami, na przykład w grupie kolegów. To także obgadywanie i rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji na jej temat oraz zachęcanie do wykluczenia ofiar bulliyngu z grupy rówieśniczej.
  • Cyberbulliyng – jest formą pośrednią i rozgrywa się głównie w cyberprzestrzeni. Polega na ośmieszaniu za pomocą obraźliwych komentarzy, preparowaniu zdjęć, a także tworzeniu fikcyjnych kont w mediach społecznościowych, na których publikowane są treści dotyczące ofiary bullyingu. Internet daje wiele możliwości do hejtowania innych oraz złudne przeświadczenie, że jest się bezkarnym i można do woli szerzyć mowę nienawiści, krzywdząc innych ludzi.

Przyczyną bullyingu jest brak autorytetów i poszanowania ludzkiej godności

Zastraszanie, obelgi wobec dziecka czy nieprzychylne komentarze to poważny problem wśród najmłodszych. Przyczyn bullyingu doszukiwać się można w sposobie wychowania dzieci, braku autorytetów i nieprzekazywaniu im dobrych wartości, jakimi powinny kierować się w życiu. Chodzi tu głównie o poszanowanie drugiej osoby. Jednak ten problem dotyczy nie tylko rodziców, którzy poświęcają coraz mniej czasu swoim pociechom, ale także kadry pedagogicznej, wykazującej niewielkie zaangażowanie.

Bagatelizowanie problemu bullyingu jest sprawą nagminną. Często jakakolwiek reakcja następuje dopiero wtedy, kiedy stanie coś naprawdę złego – dojdzie do pobicia lub ofiara nie może już w sposób normalny funkcjonować w szkole i w życiu. Przyczynami są również: brak empatii i wrażliwości oraz tolerowanie przemocy.

Kto jest zwykle sprawcą bullyingu?

Jako znęcanie się nad słabszymi, bullying jest częstszy wśród młodych osób, które same doświadczają problemów. Prześladowcami są najczęściej:

  • Dzieci, które mają niedobre relacje z rodzicem, gdzie brakuje ciepła i bezpieczeństwa.
  • Dzieci, które padają ofiarą przemocy fizycznej i psychicznej w domu rodzinnym.
  • Dzieci, którym przywala się na takie agresywne zachowania.

Na ofiary bullyingu sprawcy wybierają zwykle tych, których najłatwiej zranić.

Kto najczęściej pada ofiarą bullyingu?

Najczęściej ofiarą bullyingu stają się osoby, które są „inne” i wyróżniają się na tle rówieśników. Może to być inny kolor skóry, pochodzenie, orientacja seksualna, sposób ubierania, a także zamożność dziecka, a raczej jej brak. Potwierdza to Karolina Tuchalska-Siermińska, psycholog, Certyfikowany Trener Umiejętności Psychospołecznych, ekspertka platformy edukacyjnej online dla dzieci – Novakid.

Badania nad bullingiem pokazują, że tak naprawdę każdy może stać się ofiarą prześladowcy. Jednocześnie zauważalne jest to, że sprawcy przemocy rówieśniczej na ofiary wybierają zwykle te osoby, które najłatwiej zranić, zastraszyć, które mogą nie mieć siły i odwagi, by się bronić, które cechuje pewna odmienność. Często wspomniana odmienność dotyczy pewnych cech fizycznych, wyglądu czy też właściwości osobistych, cech osobowości, temperamentu, braku umiejętności, specjalnych potrzeb edukacyjnych. Może być też związana ze statusem materialnym rodziny, pochodzeniem czy przynależnością religijną. Wiele ofiar bullyingu posiada wspólne cechy – najczęściej są to dzieci nieśmiałe, lękliwe, o niskim poczuciu własnej wartości, posiadające trudności w nawiązywaniu relacji rówieśniczych i w związku z tym mające niewielką liczbę kolegów.

Dotyka to zarówno chłopców, jak i dziewcząt. W przypadku płci żeńskiej przybiera formę cyberbullingu lub kończy się na wyśmiewaniu, plotkowaniu lub wykluczeniu z grupy rówieśniczej. Wśród chłopców dochodzi do bezpośredniego ataku – bójki, przepychanki, poniżanie, opluwanie są na porządku dziennym.

Nieważne jednak, jakiej płci jest ofiara, bo skutki bullyingu mogą rzutować na całe życie dziecka. Niestety, takie osoby z różnych powodów nie mówią nikomu, że są prześladowane. Dlatego tak ważna jest rola rodzica i nauczyciela.

Jakie skutki ma bullying i jak się może odbić na psychice dziecka?

Bullying jest bardzo niebezpiecznym zjawiskiem. Dzieci, które przez dłuższy czas są gnębione, wyzywane i wykluczane z grupy rówieśniczej, mogą mieć poważne problemy psychiczne i zdrowotne. Osoby prześladowane borykają się z obniżoną samooceną, osłabieniem, spadkiem energii, zaburzeniami snu, lękami, nerwicą, a także depresją. A to może doprowadzić nawet do prób samobójczych.

Nie ma wątpliwości, że bullying wpływa negatywnie na zdrowie, zarówno psychiczne, jak i fizyczne. Konsekwencje przemocy są tak poważne, że specjaliści podkreślają, że bullying stał się problemem zdrowia publicznego. Badania prowadzone na Uniwersytecie Almería przyniosły zatrważające wnioski – pokazały, że bullying i samobójstwo, do którego dochodzi w jego wyniku, jest trzecią najczęstszą przyczyną śmierci wśród młodych ludzi w wieku od 15 do 29 lat – mówi Karolina Tuchalska-Siermińska

Psycholog zwraca również uwagę na inną kwestię.
„Bulling i jego konsekwencje są czymś dużo bardziej poważnym niż stres czy wzmożony niepokój. Bulling rani, poniża i unieważnia. U każdego, kto doświadcza tego typu przemocy, może rozwinąć się depresja, chroniczny ból, problemy gastryczne czy bezsenność.”

Skutki zdrowotne byllyingu mogą być odczuwane w dłuższej perspektywie i wśród nich, choć ekspertka wymienia je w dużym uproszczeniu, mogą pojawić się również:

  • poczucie winy i wstydu wywołane brakiem umiejętności poradzenia sobie z tą sytuacją,
  • postępująca utrata poczucia własnej wartości,
  • utrata pewności siebie i obniżenie samoakceptacji,
  • zaburzenia lękowe i zaburzenia depresyjne,
  • zaburzenia snu,
  • wzmożona nieufność,
  • poczucie niepewności,
  • trudności w budowaniu relacji,
  • problemy z rozwojowe,
  • spadek motywacji do różnorodnych aktywności, w tym do nauki,
  • spadek energii, obniżony nastrój i apatia,
  • samookaleczenie,
  • myśli i próby samobójcze.

Jeśli Twoje dziecko nagle nie chce chodzić do szkoły i za wszelką cenę jej unika, przestało się uśmiechać i cieszyć się ze zwykłych rzeczy, warto porozmawiać z jego wychowawcą. Dowiedzieć się, jak zachowuje się w szkole, i poprosić pedagoga o jego obserwację oraz wyciągnięcie wniosków. Dobrym rozwiązaniem jest również konsultacja ze szkolnym psychologiem.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polka najpiękniejsza na świecie - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Kobiet
Dodaj ogłoszenie