Jak rozmawiać z osobą przechodzącą kryzys psychiczny? Kluczowa jest umiejętność słuchania – zobacz wywiad z psycholożką mgr Wiolettą Wójcik

Anna Bartosiewicz
Anna Bartosiewicz
Aby być w stanie pomóc osobie w kryzysie psychicznym, musimy zadbać o własny dobrostan.
Aby być w stanie pomóc osobie w kryzysie psychicznym, musimy zadbać o własny dobrostan. Archiwum prywatne Wioletty Wójcik
Kryzys psychiczny to sytuacja, w której przestajemy radzić sobie z własnymi emocjami. Osoby, które go przechodzą, są nieustannie sfrustrowane lub zestresowane. Często odbija się to na ich najbliższych. Zapytaliśmy ekspertkę z Mind Health Centrum Zdrowia Psychicznego, jak komunikować się z osobami przechodzącymi trudne psychicznie momenty.

Rozmowa z mgr Wiolettą Wójcik, psycholożką z Mind Health Centrum Zdrowia Psychicznego

Co znaczy „przechodzić kryzys psychiczny”? Po czym poznać, że bliska nam osoba znajduje się w kryzysie psychicznym?
Być w kryzysie psychicznym to być w stanie nierównowagi wewnętrznej, zaburzeń w zakresie zarówno emocji, myśli, procesów poznawczych, zachowań, jak i zaburzeń funkcji wegetatywnych. Przede wszystkim zaś być w kryzysie to być w sytuacji przekraczającej nasze możliwości, wewnętrzne zasoby lub w stanie permanentnej frustracji, poczuciu niezaspokojenia ważnych potrzeb lub kumulacji stresu. To czas, jaki nasz organizm, zarówno w aspekcie psychicznym, jak i fizycznym, potrzebuje do przystosowania się.

Czego jeszcze potrzebuje osoba znajdująca się w kryzysie?
Oprócz czasu, osobie będącej w kryzysie potrzebne jest wsparcie i rozmowa. Podstawą komunikacji z każdym człowiekiem, ale w szczególności z osobą w kryzysie, jest przychylna i życzliwa postawa. Bardzo ważna jest umiejętność słuchania, bez oceniania, radzenia czy motywowania. Liczy się tylko aktywne słuchanie.

Na czym polega „aktywne słuchanie”?
To przede wszystkim bycie uważnym na to, o czym mówi ważna, bliska nam osoba, czego potrzebuje, czego się boi, jak widzi problem. I to jest w tej komunikacji najważniejsze – po prostu słyszeć i próbować zrozumieć. Nie chodzi o to, aby mówić, co bym zrobił/-a na miejscu osoby w kryzysie, tylko o wsłuchanie się w jej definicję problemu. Wśród ważnych umiejętności komunikacyjnych warto więc wymienić parafrazowanie, tzn. powtarzanie, czy dobrze zrozumiałem/-am. Osoba przechodząca kryzys psychiczny bardzo często bowiem sama nie rozumie tego, co się z nią dzieję, a stan kryzysu przeżywa jak „bycie zalaną” intensywnymi emocjami, brak kontroli nad sobą i swoim życiem.

Bywa tak, że osoba w kryzysie nas atakuje lub niesprawiedliwie traktuje. Skąd to się bierze?
Ludzie przeżywający kryzys psychiczny bardzo często mają poczucie zagrożenia. Utracili poczucie bezpieczeństwa. Są w stanie, który można by zobrazować jako budynek z zepsutym systemem zabezpieczeń domu, np. alarmem. To stan, w którym alarm wyje i świeci na czerwono, a bramy garażowe i wjazdowe cały czas otwierają się i zamykają, niezależnie od działania pilota. Dopóki nie zlokalizuje się błędu systemu, jest to stan permanentnej gotowości na atak. Dlatego też ludzie ci często atakują innych, niesprawiedliwie traktują bliskich. Ich umysł szuka uzasadnień dla odczuwanego braku bezpieczeństwa, a każdy bliski to potencjalny wróg, złodziej, włamywacz, napastnik.

Jak więc rozmawiać z taką osobą?
Przede wszystkim życzliwie, sprawdzając, czy dobrze rozumiemy rozmówcę, i co najważniejsze – pamiętając, że bliska nam osoba jest w stanie, w jakim 24 godziny na dobę święcą się czerwone lampki i wyją syreny. Nie należy więc robić żadnych gwałtownych ruchów, nie należy na siłę zmieniać, dawać rad. Pomocne mogą być komunikaty z „ja”, czyli mówienie o swoich uczuciach, kiedy jesteśmy atakowani, jak również subtelne, ale jednak jednoznaczne stawianie granic poprzez słowa „nie chcę, żebyś na mnie krzyczał”, „chciałabym cię zrozumieć, ale kiedy krzyczysz i mnie obwiniasz o wszystko, nie mogę tego zrobić”.

Tarczą ochronną przed atakami bliskiej osoby w kryzysie jest świadomość siebie, własnych odczuć, motywów oraz widzenie prawdy. I tu sprawdza się zasada, że żeby pomóc osobie w kryzysie, trzeba zadbać o swój własny dobrostan. W przeciwnym przypadku zostanie się wciągniętym w wewnętrzny stan rozchwiania i konfliktu osoby przechodzącej kryzys.

Z myślą o wyzwaniach, jakie niesie ze sobą wspieranie bliskich w trudnych momentach, wystartowała kampania społeczna „WYstarczy zapytać”, która skierowana jest właśnie do osób mających w swoim otoczeniu bliskich mierzących się z kryzysem zdrowia psychicznego. W ramach kampanii przez cały październik specjaliści z Mind Health Centrum Zdrowia Psychicznego prowadzą działania psychoedukacyjne, webinary, a także udzielają bezpłatnych konsultacji psychologicznych.

Gdzie szukać pomocy z zakresu zdrowia psychicznego?

Osoba, która przechodzi kryzys psychiczny, może potrzebować wsparcia psychologicznego lub farmakologicznego. Również jej bliscy często wymagają interwencji specjalisty. Bezpłatnego wsparcia z zakresu zdrowia psychicznego udziela m.in. Centrum Zdrowia Psychicznego (CZP). Aby otrzymać pomoc, należy udać się do jednego z punktów koordynacyjno-zgłoszeniowych CZP, które znajdują się na terenie całej Polski. W pilnych przypadkach, gdy potrzebne jest jak najszybsze leczenie, rozpoczyna się ono w ciągu 72 godzin od pierwszej wizyty w placówce. Mapę Centrów Zdrowia Psychicznego w różnych województwach oraz więcej informacji na temat pilotażowego programu CZP można znaleźć na stronie czp.org.pl w zakładce „Pomoc”.

Dodaj firmę
Logo firmy Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
Warszawa, ul. Rakowiecka 26/30
Autopromocja

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Biofarm

Magnefar B6 Forte 60 tabl.

33,89 zł10,87 zł-68%
miejsce #2

Berry

Berry Bm1000C Pomarańczowy

126,00 zł57,95 zł-54%
miejsce #3

Bausch Health Poland

Inaldin Gardło Max 3 mg/ml aerozol do stosowania w jamie ustnej 30ml

22,15 zł12,88 zł-42%
miejsce #4

Omron

Omron M7 Intelli IT HEM7322TE

594,95 zł349,99 zł-41%
miejsce #5

Unia

Acne-Derm krem 20g

25,59 zł17,59 zł-31%
miejsce #6

Lehning

LEHNING NUX VOMICA COMPLEXE LEHNING nr 49 krople 30 ml

31,45 zł23,14 zł-26%
miejsce #7

Eta

ETA Koc elektryczny Shaggy 432590000 130x160cm 120W

324,00 zł239,00 zł-26%
miejsce #10

Noveen Koc Elektryczny Eb640

298,78 zł248,99 zł-17%
miejsce #11

Pani Teresa

Opaska Elastyczna Pani Teresa Staw łokciowy M

21,59 zł18,13 zł-16%
miejsce #12

Helbo

Depan TERMOFOR 2L W POKROWCU MUFFIN

14,99 zł12,79 zł-15%
miejsce #13

Veera

Veera Opaska elastyczna Silver na kolano XL

63,96 zł57,99 zł-9%
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Jak aktywizować osoby 60+ by mogły czerpać radość z życia?

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronakobiet.pl Strona Kobiet
Dodaj ogłoszenie